Prawo do bycia offline – czy musisz odbierać telefon od szefa po godzinach?
Smartfon, komunikatory firmowe i praca zdalna sprawiły, że dla wielu z nas dzień pracy nigdy się nie kończy. Odbieranie maili wieczorem i telefony od przełożonego w niedzielę stały się standardem, który prowadzi do masowego wypalenia zawodowego. Odpowiedzią na ten problem jest nowe „prawo do odłączenia" (right to disconnect), które od 2026 roku zmienia zasady gry na rynku pracy. Czy to oznacza ostateczny koniec służbowych telefonów po godzinach?
Czym jest prawo do odłączenia?
Prawo do bycia offline to gwarancja, że pracownik może całkowicie wyłączyć się z komunikacji zawodowej po zakończeniu swoich oficjalnych godzin pracy, a także w czasie urlopu i zwolnienia lekarskiego, bez obawy o negatywne konsekwencje (np. zwolnienie czy pominięcie przy awansie).
Dotyczy to powstrzymania się od:
- odbierania telefonów i SMS-ów służbowych,
- odpisywania na maile,
- logowania do systemów firmowych (np. Slack, Teams).
Kiedy szef jednak może zadzwonić?
Prawo do bycia offline nie jest wartością absolutną. Przepisy przewidują wyjątki, tzw. sytuacje awaryjne. Pracodawca może skontaktować się z Tobą po godzinach, jeśli:
- wystąpiła nagła awaria zagrażająca mieniu firmy lub życiu,
- prowadzona jest akcja ratownicza,
- pełnisz płatny dyżur „pod telefonem" (tzw. dyżur zakładowy lub domowy). Pamiętaj jednak, że rutynowe pytania o status projektu czy wysłanie raportu na następny dzień absolutnie nie zaliczają się do sytuacji awaryjnych.
Co grozi pracodawcy za łamanie przepisów?
Zmuszanie pracowników do ciągłej dyspozycyjności może zostać uznane za naruszenie przepisów o czasie pracy, a w skrajnych przypadkach – za mobbing. Pracodawcy, którzy nie dostosują wewnętrznych procedur do nowych wymogów, narażają się na wysokie kary od Państwowej Inspekcji Pracy.
📌 Wskazówka prawna Jeśli notorycznie otrzymujesz polecenia po godzinach, zacznij ewidencjonować ten czas. Kontakt służbowy i wykonywanie poleceń wieczorem to praca w godzinach nadliczbowych, za którą należy Ci się dodatkowe wynagrodzenie lub czas wolny. Warto skonsultować z prawnikiem treść regulaminu pracy w Twojej firmie.
