Upadłość konsumencka po reformie. Rząd chce skrócić drogę do wyjścia z długów

Liczba upadłości konsumenckich w Polsce bije kolejne rekordy – wzrost sięga około 25% rok do roku, a wśród bankrutujących coraz częściej pojawiają się seniorzy i osoby przed czterdziestką. Ta skala wymusiła reakcję ustawodawcy. 2 września 2026 roku rząd przyjął projekt nowelizacji Prawa upadłościowego, wdrażający unijną dyrektywę o skuteczności postępowań oddłużeniowych. Jeśli parlament nie zmieni jego kształtu, przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Co ma się zmienić?
Projekt koncentruje się na skróceniu i odformalizowaniu ostatniego, najbardziej uciążliwego etapu postępowania – wykonywania planu spłaty wierzycieli.
- Koniec obowiązkowego nadzoru sądu nad planem spłaty – sąd nie będzie z urzędu kontrolował, czy dłużnik wykonuje plan; weryfikacja nastąpi dopiero na wniosek strony. To zdejmuje z dłużnika ciężar corocznego udowadniania swojej sytuacji.
- Automatyczne umorzenie zobowiązań – po upływie trzech miesięcy od zakończenia okresu wykonywania planu spłaty niezaspokojone zobowiązania mają być umarzane z mocy prawa. Wierzyciele w tym czasie mogą wnieść sprzeciw.
- Możliwość wcześniejszego zakończenia – dłużnik, który spłaci należności szybciej, będzie mógł wystąpić do sądu o skrócenie okresu wykonywania planu.
- Szybsze „czyszczenie" Krajowego Rejestru Zadłużonych – dane mają być usuwane po trzech latach od publikacji informacji o umorzeniu zobowiązań, co realnie przyspiesza powrót do zdolności kredytowej.
Czego reforma nie zmienia?
To ważne, bo wokół upadłości konsumenckiej narosło wiele mitów. Nadal obowiązują fundamenty:
- upadłość nie umarza alimentów, odszkodowań za szkody wynikające z przestępstwa ani kar orzeczonych w postępowaniu karnym,
- majątek dłużnika – w tym mieszkanie – wchodzi do masy upadłości i podlega likwidacji przez syndyka; z uzyskanej ceny wydziela się jedynie kwotę na najem na okres od 12 do 24 miesięcy,
- sąd bada, czy dłużnik nie doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa – co nie wyklucza oddłużenia, ale może wydłużyć plan spłaty,
- ogłoszenie upadłości to utrata samodzielnego zarządu majątkiem oraz wpis w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
Upadłość czy inne rozwiązanie?
Nie każdy dłużnik powinien iść do sądu upadłościowego. W wielu sprawach lepszym rozwiązaniem okazuje się zbadanie, czy dług w ogóle istnieje w zakładanej wysokości: część roszczeń jest przedawniona, część zawyżona o niedozwolone opłaty windykacyjne, a część wynika z umów kredytowych, które można podważyć – choćby w oparciu o sankcję kredytu darmowego. Zdarza się, że rzetelna analiza dokumentów redukuje zadłużenie bardziej niż wieloletni plan spłaty.
👉 Wskazówka prawna Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej to dokument, w którym każdy brak może kosztować lata dodatkowych spłat – od niepełnego wykazu majątku po źle opisane przyczyny niewypłacalności. Skonsultuj swoją sytuację z prawnikiem na platformie Lexify: przeanalizujemy strukturę Twojego zadłużenia, sprawdzimy, które wierzytelności są przedawnione lub zawyżone, i wskażemy, czy upadłość jest w Twoim przypadku najlepszą drogą.
